สำหรับใครที่อยากไปเยอรมนี แต่ยังไม่ได้วางแผนเรียนมหาวิทยาลัยหรือ Ausbildung โดยตรง อีกหนึ่งทางเลือกที่น่าสนใจคือ FSJ (Freiwilliges Soziales Jahr) หรือโครงการอาสาสมัครด้านสังคมในประเทศเยอรมนี

FSJ เปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้ใช้ชีวิตในเยอรมนี พร้อมทำงานอาสาสมัครในองค์กรด้านสังคม การศึกษา การดูแลเด็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้พิการ และได้รับประสบการณ์การทำงานจริง รวมถึงได้พัฒนาภาษาเยอรมันไปพร้อมกัน

สำหรับคนไทยก็สามารถสมัคร FSJ ได้เช่นกัน แต่ต้องมีองค์กรในเยอรมนีรับเข้าร่วมโครงการ และต้องดำเนินการขอวีซ่าสำหรับการพำนักระยะยาวให้ถูกต้อง

FSJ คืออะไร?

FSJ ย่อมาจาก Freiwilliges Soziales Jahr แปลว่า “ปีอาสาสมัครด้านสังคม” เป็นโครงการอาสาสมัครที่เปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่เข้าไปช่วยงานในองค์กรหรือหน่วยงานด้านสังคมของเยอรมนี ตัวอย่างสถานที่ที่สามารถทำ FSJ ได้ เช่น

• โรงพยาบาลและสถานพยาบาล
• บ้านพักผู้สูงอายุ
• ศูนย์ดูแลผู้พิการ
• Kindergarten และสถานรับเลี้ยงเด็ก
• องค์กรด้านเด็กและเยาวชน
• องค์กรด้านสังคมสงเคราะห์
• สถานศึกษาและองค์กรด้านวัฒนธรรม

FSJ ไม่ถือเป็นการทำงานประจำทั่วไป แต่เป็น Freiwilligendienst หรือโครงการบริการอาสาสมัคร ซึ่งผู้เข้าร่วมจะได้รับการดูแลและมีการอบรมหรือสัมมนาประกอบระหว่างโครงการ

คนไทยสามารถไปทำ FSJ ที่เยอรมนีได้ไหม?

คนไทยสามารถสมัคร FSJ ในเยอรมนีได้ หากมีคุณสมบัติตามที่โครงการกำหนดและได้รับการตอบรับจากองค์กรที่รับอาสาสมัคร สำหรับผู้ที่อยู่ในประเทศไทย การไปทำ FSJ เป็นการพำนักระยะยาว จึงต้องขอ National Visa ก่อนเดินทางไปเยอรมนี โดยสถานทูตเยอรมนี กรุงเทพฯ ระบุ “Freiwilligendienste” หรือโครงการอาสาสมัครไว้ในประเภทการยื่นวีซ่าระยะยาวโดยตรง

หมายเหตุ: การมีคุณสมบัติเข้าร่วม FSJ ไม่ได้หมายความว่าจะได้รับวีซ่าโดยอัตโนมัติ การอนุมัติวีซ่าเป็นการพิจารณาของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

อายุเท่าไหร่ถึงสมัคร FSJ ได้?

โดยทั่วไป FSJ เหมาะสำหรับผู้ที่ผ่านภาคการศึกษาภาคบังคับแล้วและมีอายุ ต่ำกว่า 27 ปี อย่างไรก็ตาม เงื่อนไขด้านอายุและคุณสมบัติอาจแตกต่างกันตามองค์กรและโครงการที่สมัคร ดังนั้นควรตรวจสอบเงื่อนไขขององค์กรนั้น ๆ ก่อนสมัคร

สำหรับผู้ที่อายุ 27 ปีขึ้นไป สามารถพิจารณา BFD (Bundesfreiwilligendienst) ซึ่งเป็นโครงการอาสาสมัครอีกประเภทหนึ่งของเยอรมนีแทนได้

FSJ ใช้เวลานานแค่ไหน?

โดยทั่วไป FSJ ใช้เวลา ประมาณ 12 เดือน ระยะเวลาที่แน่นอนขึ้นอยู่กับโครงการและข้อตกลงกับองค์กรที่รับ โดยบางโครงการอาจมีระยะเวลาสั้นหรือยาวกว่า 12 เดือนตามเงื่อนไขของโครงการ ดังนั้น หากกำลังวางแผนไปเยอรมนีผ่าน FSJ ควรตรวจสอบระยะเวลาที่ระบุไว้ในข้อตกลงกับองค์กรโดยตรง

ทำ FSJ ได้เงินเดือนหรือไม่?

FSJ ไม่ใช่งานประจำและไม่ได้รับเงินเดือนแบบพนักงานทั่วไป ผู้เข้าร่วมจะได้รับ Taschengeld หรือเงินสนับสนุนสำหรับผู้เข้าร่วมโครงการแทน จำนวนเงินขึ้นอยู่กับองค์กรและโครงการที่เข้าร่วม นอกจากนี้ ในบางโครงการอาจมีการช่วยเหลือเรื่องอื่น ๆ เช่น

• ที่พัก
• อาหาร
• ค่าเดินทาง
• ค่าใช้จ่ายบางส่วนระหว่างเข้าร่วมโครงการ

ดังนั้นก่อนสมัครควรดูรายละเอียดของแต่ละโครงการให้ชัดเจนว่า มี Taschengeld เท่าไหร่ และมีสวัสดิการอะไรให้บ้าง

FSJ ต้องใช้ภาษาเยอรมันไหม?

เรื่องภาษาเป็นอีกหนึ่งสิ่งที่ควรเตรียมตัวก่อนสมัคร เนื่องจากงาน FSJ จำนวนมากเกี่ยวข้องกับการสื่อสารกับผู้คน เช่น เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้พิการ หรือบุคลากรในองค์กร จึงจำเป็นต้องสามารถสื่อสารภาษาเยอรมันได้ในระดับที่เหมาะสมกับงาน

ระดับภาษาที่ต้องใช้ไม่ได้เหมือนกันทุกโครงการ บางองค์กรอาจกำหนดระดับภาษาไว้โดยตรง ในขณะที่บางแห่งพิจารณาจากลักษณะงานและความสามารถในการสื่อสารของผู้สมัคร ดังนั้นคนที่สนใจ FSJ ควรเริ่มเรียนภาษาเยอรมันตั้งแต่อยู่ไทย และตรวจสอบข้อกำหนดด้านภาษาของโครงการที่ต้องการสมัครเป็นรายแห่ง

จบ FSJ แล้วอยู่เยอรมนีต่อได้ไหม?

สามารถอยู่ต่อได้ในบางกรณี แต่ไม่ได้อยู่ต่อโดยอัตโนมัติ เมื่อ FSJ สิ้นสุดลง หากต้องการอยู่เยอรมนีต่อ จะต้องมีเหตุผลในการพำนักประเภทใหม่และยื่นขอ residence permit ที่ตรงกับสถานะใหม่ ตัวอย่างเส้นทางที่เป็นไปได้ เช่น

1. เรียนต่อมหาวิทยาลัย

หากได้รับ Admission จากมหาวิทยาลัยและมีคุณสมบัติตามเกณฑ์ ก็สามารถเปลี่ยนไปสู่สถานะการพำนักเพื่อการศึกษาได้ตามเงื่อนไขที่กำหนด

2. เรียน Ausbildung

สำหรับคนที่ค้นพบว่าตัวเองสนใจสายอาชีพระหว่างทำ FSJ ก็สามารถสมัคร Ausbildung ต่อได้ หากได้รับการตอบรับและมีคุณสมบัติตามที่กำหนด เส้นทางนี้พบได้บ่อยในกลุ่มผู้ที่ทำงานอาสาสมัครเกี่ยวกับการดูแลผู้สูงอายุหรือสุขภาพ และต้องการพัฒนาตัวเองต่อในสายอาชีพดังกล่าว

3. เปลี่ยนไปทำงาน

หากมีคุณสมบัติครบและได้รับ Job Offer ที่เข้าเกณฑ์ ก็สามารถพิจารณาเปลี่ยนไปใช้ residence permit สำหรับการทำงานได้

จบ FSJ แล้วได้วีซ่าหางาน 18 เดือนเลยไหม?

การทำ FSJ แล้วจบโครงการ ไม่ได้ทำให้ได้รับสิทธิ์อยู่ต่อเพื่อหางาน 18 เดือนโดยอัตโนมัติ สิทธิ์ในการอยู่ต่อเพื่อหางานหลังเรียนจบที่หลายคนพูดถึงนั้นเกี่ยวข้องกับผู้ที่สำเร็จการศึกษาระดับมหาวิทยาลัยหรือการฝึกอาชีพตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด

ดังนั้น หากทำ FSJ ครบแล้วต้องการอยู่เยอรมนีต่อ จะต้องวางแผน เปลี่ยนสถานะการพำนัก เช่น ไปเรียนต่อ Ausbildung หรือศึกษาต่อมหาวิทยาลัย โดยต้องผ่านเงื่อนไขของสถานะนั้น ๆ